Genel Cerrahi
Tiroid ve Meme Cerrahisi
Tiroid nodülleri, guatr ve meme kitlelerinin değerlendirilmesi ve cerrahi tedavisi. Öncelik, ameliyat gündeme gelmeden önce net bir tanıya ulaşılmasıdır.
Sorunuzu İletin
- Hastalıklar
- Tiroid nodülü, guatr, meme kitlesi
- Anestezi
- Genel; bazı meme biyopsilerinde lokal
- Ameliyat süresi
- Tiroid 1,5–3 saat · Meme 30–90 dk
- Hastanede kalış
- Tiroid 1–2 gece · Meme sıklıkla aynı gün
- İşe dönüş
- Ortalama 1–2 hafta
Hangi tiroid ve meme hastalıkları tedavi edilir?
Tiroid, boynun ön kısmında yer alan ve metabolizmayı düzenleyen kelebek şeklinde bir bezdir. İçinde gelişen nodüller son derece yaygındır; erişkinlerin önemli bir bölümünde ultrasonda saptanır ve büyük çoğunluğu iyi huyludur. Cerrahi; biyopside şüpheli bulgu olması, nodülün soluk borusuna veya yemek borusuna baskı yapacak kadar büyümesi, ilaçla kontrol altına alınamayan tiroid fazla çalışması ya da nodülün büyümesi durumlarında değerlendirilir.
Memede saptanan kitlelerin çoğu iyi huyludur; fibroadenom, kist ve fibrokistik değişiklikler, özellikle genç kadınlarda kanserden çok daha sık görülür. Değerlendirmenin amacı en kötüyü varsaymak değil, net bir sonuca ulaşmaktır. İyi huylu olduğu doğrulanan ve şikâyet oluşturmayan kitleler çoğu zaman çıkarılmak yerine takip edilebilir.
Kitle ne zaman kontrol ettirilmeli?
Yeni fark edilen her kitle değerlendirilmelidir. Özellikle aşağıdaki bulgular vakit kaybetmeden incelenmelidir:
- Memede: yeni fark edilen kitle, sert veya sabit ele gelen kitle, ciltte çekilme veya portakal kabuğu görünümü, meme başında şekil değişikliği ya da içe çekilme
- Memede: meme başından kanlı akıntı, tek taraflı geçmeyen ağrı veya koltuk altında ele gelen şişlik
- Tiroidde: boyunda gözle görülen veya büyüyen şişlik, geçmeyen ses kısıklığı, yutma güçlüğü ya da sırtüstü yatınca nefes darlığı
- Tiroid fonksiyonu: açıklanamayan kilo değişimi, çarpıntı, ellerde titreme, olağandışı yorgunluk veya üşüme — bunlar kitleden çok bezin çalışmasıyla ilgilidir
Burada en önemli mesaj şudur: değerlendirme basittir ve çoğu zaman rahatlatıcı sonuçlanır. Hem memede hem tiroidde saptanan kitlelerin büyük bölümü iyi huyludur. Kaygı nedeniyle ertelemek, kolayca yönetilebilecek bir durumu zorlaştıran şeydir; üstelik olguların büyük çoğunluğunda bu erteleme boşuna yaşanmış olur.
Acilen başvurunuz: Boyundaki şişlik hızla büyüyorsa ya da nefes alma veya yutma güçlüğü varsa vakit kaybetmeyiniz. Memede ise ani gelişen yaygın kızarıklık, şişlik ve ısı artışı da hızla değerlendirilmelidir.
Tanı nasıl konur?
Muayene ve ultrason
Klinik muayenenin ardından ultrason yapılır; kitlenin boyutu, yapısı ve biyopsi gerekip gerekmediğini belirleyen özellikleri değerlendirilir.
Kan tetkikleri ve mamografi
Boyun nodüllerinde tiroid fonksiyon testleri; uygun yaş gruplarında meme değerlendirmesinde ultrasona ek olarak mamografi.
İğne biyopsisi
Ultrason eşliğinde, lokal anestezi ile ince iğne veya kalın iğne biyopsisi. Belirsizliği kesin tanıya dönüştüren adım budur.
Kararın birlikte verilmesi
Bulgular planı belirler: takip, kitlenin çıkarılması ya da kötü huylu bir sonuç saptandığında multidisipliner ekip değerlendirmesi.
Ameliyat sonrası süreç nasıl ilerler?
Her nodül veya kitle alınmalı mı?
Hayır ve bunu açıkça belirtmek gerekir; çünkü birçok kişi muayeneye ameliyat olacağı beklentisiyle gelir. Tiroid nodüllerinin çoğu iyi huyludur, şikâyet oluşturmaz ve belirli aralıklarla ultrasonla takip edilir. Genç kadınlarda saptanan meme kitlelerinin çoğu iyi huyludur ve doğrulandıktan sonra çoğu zaman çıkarılması gerekmez. Cerrahi; biyopsinin şüpheli veya sonuçsuz kalması, nodülün çevre yapılara baskı yapacak kadar büyümesi, tiroid fazla çalışmasının kontrol altına alınamaması ya da kitlenin büyümesi durumlarında gündeme gelir. Gereksiz bir ameliyat önermek, gerekli olanı atlamak kadar hatalıdır.
Cerrahinin riskleri nelerdir?
Riskler iki alan arasında farklılık gösterir ve karar öncesinde ayrıntılı olarak konuşulur:
- Her ikisinde: kanama, yara enfeksiyonu, sıvı birikimi ve anesteziye bağlı sorunlar
- Tiroide özgü: ses tellerine giden sinirin etkilenmesine bağlı ses kısıklığı (genellikle geçici, nadiren kalıcı) ve paratiroid bezlerinin etkilenmesine bağlı kalsiyum düşüklüğü
- Memeye özgü: çıkarılan doku miktarına bağlı olarak meme şeklinde değişiklik, iz çevresinde uyuşukluk ve zaman zaman boşaltılması gereken sıvı birikimi
Tiroid cerrahisinde iki yapı belirleyicidir: ses tellerini çalıştıran sinir ve kalsiyum dengesini düzenleyen dört küçük paratiroid bezi. Ameliyatın temposunu bu yapıların korunması belirler. Tiroid cerrahisinin hızlı değil, ölçülü ve acele edilmeden yapılmasının nedeni budur.
Hangi bulguda hangi yaklaşım uygulanır?
| Bulgu | Genel yaklaşım | Gerekçe |
|---|---|---|
| Küçük, iyi huylu tiroid nodülü | Ultrasonla takip | Çoğu hiç sorun oluşturmaz |
| Baskı yapan büyük guatr | Cerrahi | Soluk veya yemek borusuna bası |
| Şüpheli veya sonuçsuz biyopsi | Cerrahi olarak çıkarma | Kesin tanı gerekliliği |
| Kontrol altına alınamayan hipertiroidi | Cerrahi değerlendirilir | İlaç tedavisinin yetersiz kalması |
| Şikâyetsiz, iyi huylu meme kitlesi | Çoğu zaman takip | Çıkarılması her zaman gerekmez |
| Büyüyen veya şikâyet veren meme kitlesi | Cerrahi olarak çıkarma | Tanı ve şikâyetlerin giderilmesi |
Bu tablo yalnızca genel bir yol göstericidir. Kötü huylu bir hastalık saptandığında tedavi; tek başına cerrah tarafından değil, onkoloji ve radyolojinin de yer aldığı multidisipliner bir ekip tarafından planlanır. Diğer genel cerrahi tedavileri.
Antalya'da görev yapan genel cerrahi uzmanı. 15 yılı aşkın deneyim, 4.500'den fazla laparoskopik operasyon. IFSO üyesi, 2018 EAES Fellowship Ödülü sahibi, 40'tan fazla hakemli yayında ortak yazar. Özgeçmişi →
SSS
Sık sorulan sorular
Tiroid nodüllerinin çoğu kanser midir?
Hayır. Tiroid nodülleri çok yaygındır ve büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ultrason bulguları ve gerekli görüldüğünde yapılan iğne biyopsisi, daha ileri değerlendirme gerektiren küçük bir bölümü ayırt etmek için kullanılır.
Tiroid ameliyatından sonra ilaç kullanmam gerekir mi?
Tiroidin tamamı alınırsa ömür boyu hormon desteği gerekir; günde tek tablet şeklinde kullanılır ve doz düzenli kan tetkikleriyle ayarlanır. Yalnızca bir kısmı alındığında kalan doku çoğu zaman yeterli olur; yine de tiroid fonksiyonları kontrol edilir.
Tiroid ameliyatı sesimi etkiler mi?
İlk haftalarda geçici ses kısıklığı veya seste çabuk yorulma nispeten sık görülür; çünkü ses tellerine giden sinir bezin hemen arkasında yer alır ve ameliyat sırasında etkilenebilir. Kalıcı ses değişikliği seyrektir. Bu sinirin korunması ameliyatın temel unsurlarından biridir.
Her meme kitlesi alınmalı mı?
Hayır. İyi huylu olduğu doğrulanan, şikâyet oluşturmayan ve büyümeyen kitleler çoğu zaman takip edilebilir. Tanının net olmadığı, kitlenin büyüdüğü ya da rahatsızlık veya kaygı oluşturduğu durumlarda çıkarılması önerilir.
Boynumda iz kalır mı?
Tiroid ameliyatı, boynun alt kısmındaki doğal cilt kıvrımına yerleştirilen bir kesiden yapılır; bu sayede iyileştikten sonra iz çok daha az belirgin olur. İzler başlangıçta kırmızıdır ve genellikle altı-on iki ay içinde belirgin şekilde soluklaşır.
Biyopside kötü huylu sonuç çıkarsa ne olur?
Bu durumda tedavi; cerrahinin yanı sıra onkoloji, radyoloji ve patolojinin yer aldığı multidisipliner bir ekip tarafından planlanır. Cerrahi, planın tamamı değil bir bileşenidir ve sıralama hastalığın türüne ve evresine göre belirlenir.
İyileşme ne kadar sürer?
Meme işlemlerinin çoğunda yaklaşık bir hafta içinde masa başı işine dönülebilir. Tiroid ameliyatı sonrası bu süre genellikle bir-iki haftadır; boyunda birkaç hafta tutukluk hissedilebilir ve yaklaşık üç-dört hafta ağır kaldırmaktan kaçınılır.
İlgili Sayfalar
Diğer genel cerrahi tedavileri
Bilgi ve randevu talebi
Ultrason, biyopsi veya kan tetkiki sonuçlarınızı şikâyetlerinizle birlikte iletebilirsiniz. Dr. Habibi bunları değerlendirerek sonuçların ne anlama geldiği ve gerekiyorsa hangi adımların atılacağı hakkında bilgi verir.
WhatsApp ile Yazın